Hướng dẫn âm thanh và âm nhạc
So sánh định dạng âm thanh: MP3, AAC, Opus, WAV và FLAC
Bài so sánh định dạng âm thanh này nói về năm định dạng đứng sau phần lớn file nhạc và luồng phát: MP3, AAC, Opus, WAV và FLAC. Chúng khác nhau ở một điểm cơ bản. MP3, AAC và Opus là lossy: bỏ bớt một phần âm thanh để giữ file nhỏ. FLAC là lossless: thu nhỏ file mà không bỏ gì. WAV thông thường lưu PCM không nén. Bảng dưới đặt chúng cạnh nhau để bạn chọn theo nhu cầu.
Có một quy tắc đứng trên cả bảng so sánh. Một file không bao giờ chứa nhiều chi tiết hơn bản ghi mà nó được tạo ra. Chuyển một file MP3 128 kbps sang FLAC hoặc WAV cho ra file lớn hơn nhiều nhưng âm thanh vẫn y như cũ. Hãy chọn định dạng ngay khi âm thanh được thu hoặc mua, vì đổi sau này không thêm được chất lượng.
Bảng định dạng âm thanh: kiểu nén, dung lượng mỗi phút và thiết bị hỗ trợ
Bảng so sánh năm định dạng theo kiểu nén, dung lượng mỗi phút, thiết bị hỗ trợ và cách dùng thường gặp. Dung lượng tính cho nhạc stereo, với MP3 ở 128 đến 320 kbps, AAC ở 128 đến 256 kbps, Opus ở 64 đến 160 kbps, WAV ở chất lượng CD (1.411 kbps) và FLAC bằng 50 đến 70 phần trăm dung lượng WAV.
| Định dạng | Kiểu nén | Dung lượng mỗi phút | Phát được trên | Phù hợp với |
|---|---|---|---|---|
| MP3 | Lossy, loại bỏ chi tiết | Khoảng 1 đến 2,4 MB | Hầu như mọi thiết bị | Điện thoại, xe hơi, chia sẻ file |
| AAC (M4A) | Lossy, hiệu quả hơn MP3 | Khoảng 1 đến 1,9 MB | Điện thoại, máy tính, trình duyệt đời mới | Streaming và thiết bị đời mới |
| Opus | Lossy, hiệu quả ở bitrate thấp | Khoảng 0,5 đến 1,2 MB | Trình duyệt đời mới và Android | Video trực tuyến và giọng nói |
| WAV | Không nén, PCM thô | Khoảng 10,6 MB | Gần như mọi thiết bị | Thu âm và chỉnh sửa |
| FLAC | Lossless, bản sao chính xác | Khoảng 5,3 đến 7,4 MB | Android và Windows, hạn chế trên Apple | Lưu trữ và rip đĩa CD |
Lossy, lossless và không nén: ba loại file
WAV lưu âm thanh dưới dạng các mẫu PCM thô. Với chất lượng đĩa CD, đó là 44.100 mẫu mỗi giây trên mỗi kênh trong hai kênh, mỗi mẫu 16 bit. Không có gì bị loại bỏ và không có gì bị ép lại. FLAC lấy đúng những mẫu đó và đóng gói chặt hơn, giống cách file ZIP làm với tài liệu. Khi phát, nó dựng lại từng bit chính xác, như trang MP3 vs FLAC giải thích.
MP3, AAC và Opus là định dạng lossy. Bộ mã hóa phân tích bản nhạc và bỏ đi chi tiết mà thính giác ít có khả năng nhận ra nhất, chẳng hạn những âm nhỏ bị âm lớn hơn che lấp. Mức tiết kiệm rất lớn: một file MP3 ở 128 đến 320 kbps nhỏ hơn WAV chất lượng CD từ 77 đến 91 phần trăm. AAC mới hơn MP3 và nhìn chung giữ được nhiều chất lượng hơn ở cùng bitrate, điều được nói rõ trong bài MP3 vs AAC.
Opus là định dạng mới nhất trong ba định dạng lossy. Nó được công bố năm 2012 như một chuẩn mở, miễn phí bản quyền. Chuẩn này khuyến nghị 64 đến 128 kbps cho nhạc stereo, và ở đầu thấp của khoảng đó thì MP3 nghe khá thô. YouTube lưu âm thanh của video dưới dạng AAC hoặc Opus, nên một trình chuyển đổi YouTube sang MP3 phải mã hóa lại luồng đó để tạo ra file MP3.
Dung lượng theo định dạng: megabyte mỗi phút
Dung lượng đi theo bitrate. WAV chất lượng CD chạy ở 1.411 kbps, tức khoảng 10,6 MB mỗi phút âm thanh stereo. FLAC thường chỉ bằng 50 đến 70 phần trăm số đó, nghĩa là 5,3 đến 7,4 MB mỗi phút, tùy độ dày đặc của bản nhạc. Một bản piano độc tấu nén được nhiều hơn một bản rock ồn ào.
File lossy nhỏ hơn nhiều. Một file MP3 nặng khoảng 1 MB mỗi phút ở 128 kbps và 2,4 MB ở 320 kbps. AAC thường dùng ở 128 đến 256 kbps, tức khoảng 1 đến 1,9 MB. Opus ở 64 đến 160 kbps nặng khoảng 0,5 đến 1,2 MB. Một bài hát bốn phút nặng khoảng 42 MB dạng WAV, 21 đến 30 MB dạng FLAC và 3,8 đến 9,6 MB dạng MP3. Hướng dẫn bitrate MP3 có đầy đủ các con số.
Thiết bị hỗ trợ và thẻ thông tin
MP3 phát được trên hầu như mọi điện thoại, máy tính và dàn âm thanh xe hơi đọc được file nhạc. AAC, thường nằm trong file .m4a, phát được trên điện thoại, máy tính và trình duyệt đời mới, dù một số xe hơi và máy phát cầm tay đời cũ từ chối nó. WAV mở được gần như ở mọi nơi.
FLAC phát trên Android và Windows mà không cần phần mềm bổ sung, nhưng ứng dụng Nhạc của Apple không nhập được nó. Định dạng lossless của chính Apple là ALAC, lưu cùng một bản sao chính xác trong file .m4a mà ứng dụng Nhạc chấp nhận. Opus phát được trong các trình duyệt đời mới và trên Android 5.0 trở lên. Dàn âm thanh xe hơi và máy phát cầm tay sản xuất trước năm 2012 có trước định dạng này, nên hãy xem hướng dẫn của máy đời mới hơn trước khi chép file Opus vào.
Thẻ là các nhãn nằm trong file: tên bài, nghệ sĩ, album, số thứ tự và ảnh bìa. MP3 mang chúng dưới dạng thẻ ID3, mà gần như mọi trình phát đều đọc được. File M4A và FLAC có hệ thống thẻ riêng và xử lý ảnh bìa tốt. WAV là phần yếu. Hỗ trợ siêu dữ liệu của nó chắp vá, nên thư viện WAV thường chỉ hiện tên file.
Định dạng âm thanh nào tốt nhất cho điện thoại, chỉnh sửa và lưu trữ
Với điện thoại có bộ nhớ hạn chế, hãy dùng MP3 hoặc AAC ở 128 đến 192 kbps. Mười gigabyte trống chứa được khoảng 170 giờ âm thanh 128 kbps, so với khoảng 16 giờ WAV. Chọn MP3 nếu file còn phải phát được trên xe đời cũ hoặc máy phát đơn giản. Chọn AAC nếu mọi thiết bị bạn có đều là đời mới.
Để thu âm và chỉnh sửa, hãy làm việc bằng WAV. Mỗi lần lưu một file lossy là mã hóa lại và mất thêm một chút, trong khi WAV có thể cắt và lưu lại mà không hỏng, như trang MP3 vs WAV giải thích. Để lưu trữ các đĩa CD hoặc bản tải lossless đã mua, hãy giữ FLAC, hoặc ALAC nếu thư viện nằm trong ứng dụng Nhạc của Apple. Cả hai đều giữ nguyên bản gốc, có thẻ đầy đủ và có thể chuyển sang bất kỳ định dạng nào sau này.
Hướng dẫn âm thanh và âm nhạc
Câu hỏi và trả lời
Định dạng âm thanh nào có chất lượng tốt nhất?
WAV và FLAC ngang nhau ở vị trí cao nhất, vì cả hai tái tạo chính xác bản ghi gốc. FLAC chỉ làm điều đó trong file nhỏ hơn. Trong các định dạng lossy, AAC nhìn chung nghe tốt hơn MP3 ở cùng bitrate. Không định dạng nào cải thiện được bản ghi mà nó được tạo ra.
Định dạng nào cho file nhỏ nhất?
Opus, vì nó vẫn dùng được ở bitrate rất thấp. Ở 64 kbps, một phút nhạc stereo nặng khoảng 0,5 MB. MP3 và AAC ở 128 kbps nặng khoảng 1 MB mỗi phút. FLAC cần khoảng 5,3 đến 7,4 MB và WAV khoảng 10,6 MB, nên không cái nào hợp với thiết bị thiếu bộ nhớ.
FLAC có tốt hơn AAC không?
Về độ chính xác của âm thanh thì có. FLAC trả lại từng mẫu của nguồn, còn AAC bỏ bớt chi tiết để tiết kiệm dung lượng. Một bài hát bốn phút nặng 21 đến 30 MB dạng FLAC và khoảng 7,7 MB dạng AAC 256 kbps. Ở bitrate đó, đa số người nghe không phân biệt được sự khác nhau trên thiết bị thông thường. Hãy giữ FLAC cho kho lưu trữ và AAC cho điện thoại.
Nên chọn định dạng nào cho điện thoại ít bộ nhớ?
Hãy chọn MP3 hoặc AAC ở 128 đến 192 kbps. Một bài hát bốn phút khi đó nặng khoảng 4 đến 6 MB, so với 21 đến 30 MB dạng FLAC và khoảng 42 MB dạng WAV. Với tai nghe nhỏ hoặc loa điện thoại, đa số người không nghe ra những gì các file lớn hơn đem lại.
MP3 và MP4 khác nhau thế nào?
MP3 là một định dạng âm thanh. MP4 là một định dạng chứa, tức một file giữ cả video lẫn âm thanh, thường với âm thanh lưu dạng AAC. Chọn MP3 khi bạn chỉ muốn nghe và MP4 khi bạn muốn cả hình. Trang Tải video YouTube cho cả hai từ cùng một ô tìm kiếm.
Opus có tốt hơn MP3 không?
Ở cùng bitrate thì có, về chất lượng âm thanh. Trong một bài nghe thử mù công khai năm 2014, Opus ở 96 kbps được đánh giá cao hơn MP3 ở khoảng 128 kbps. MP3 thắng ở độ phổ biến: nó phát được trên hầu như mọi thiết bị, trong khi dàn âm thanh xe hơi và máy phát cầm tay sản xuất trước năm 2012 có trước Opus. Với file cần phát được ở mọi nơi, MP3 là lựa chọn an toàn hơn.
Mỗi lần chuyển đổi định dạng tôi có mất chất lượng không?
Chỉ khi có định dạng lossy tham gia. Chuyển giữa WAV và FLAC là chính xác theo cả hai chiều. Chuyển sang MP3 hoặc AAC mất thêm chi tiết mỗi lần, và chuyển từ lossy này sang lossy khác làm chồng thêm tổn thất. Hãy giữ bản gốc lossless nếu bạn dự định chuyển đổi lại sau này.
Tôi nhận được định dạng nào từ MP3Juice?
MP3 cho âm thanh và MP4 cho video. File WAV, FLAC và Opus không được cung cấp. Âm thanh đến từ YouTube, nơi nó đã được nén dạng AAC hoặc Opus ở khoảng 128 đến 160 kbps, nên một bitrate MP3 vừa phải là khớp với nguồn. File ghi 320 kbps từ nguồn đó chỉ lớn hơn chứ không tốt hơn.
Cập nhật: