Ses ve Müzik Rehberleri
Dijital Ses Temelleri: Örnekleme, Bit Derinliği, Bitrate, Kodek
Dijital ses, sayılar olarak saklanan sestir ve her ses dosyası aynı birkaç rakamla tanımlanır: örnekleme hızı, bit derinliği, bitrate ve kanal sayısı. İki kelime daha, kodek ve kapsayıcı, sesin nasıl paketlendiğini ve onu hangi tür dosyanın taşıdığını söyler. Bu dijital ses temelleri, bir şarkının iki kopyasının neden on kat boyut farkı gösterebildiğini açıklar.
İndirme düğmesine basmak için bunların hiçbiri gerekmez. Biçimler arasında seçim yaparken, bir dosyanın neden büyük olduğunu merak ederken ya da 320 kbps gibi bir etiketin gerçekte neyi vaat ettiğini bilmek isterken işe yarar. Aşağıdaki her terim, olağan başvuru noktası olan CD kalitesinin rakamlarıyla birlikte gelir. Tek bir biçimi ayrıntılı okumak için MP3 dosyası nedir sayfasına bakın.
Örnekleme hızı: dijital ses, sesi ne sıklıkla ölçer
Mikrofon sesi düzgün değişen bir elektrik sinyaline çevirir. Bunu saklamak için bir dönüştürücü sinyali sabit aralıklarla ölçer ve her ölçüme örnek denir. Örnekleme hızı, saniyede alınan örnek sayısıdır. CD'ler 44.100 kullanır, 44,1 kHz diye yazılır. Video ve yayıncılık 48 kHz kullanır. Stüdyo kayıtları sıklıkla 96 kHz'de yapılır.
Bir örnekleme hızı, kendi değerinin yarısına kadar olan perdeleri yakalayabilir. Yani 44,1 kHz yaklaşık 22 kHz'e ulaşır, genç ve sağlıklı işitmenin 20 kHz üst sınırının biraz ötesi. CD sesinin orada durmasının nedeni budur. Daha yüksek hızlar insanların duyduğunun üstündeki sesi kaydeder. Üretim sırasında yardımcı olur ve dosyaları büyütür, bitmiş bir şarkı için kanıtlanmış bir yararı yoktur.
Bit derinliği: her örnek ne kadar ince kaydedilir
Bit derinliği, her örneği yazmak için kullanılan bit sayısıdır. 16 bitle 65.536 olası seviye vardır. 24 bitle 16 milyondan fazlası vardır. Daha çok seviye daha küçük yuvarlama hataları demektir ve bu hatalar zayıf bir arka plan hışırtısı olarak duyulur. Her ek bit hışırtıyı yaklaşık 6 desibel düşürür.
16 bitlik bir kayıt en yüksek sesi ile gürültü tabanı arasında yaklaşık 96 dB kapsar, bu çoğu dinleme odasının kullanabileceğinden fazladır. 24 bitlik bir kayıt yaklaşık 144 dB kapsar ve yedek aralığın kusurlu seviye ayarlarını affettiği stüdyolarda normdur. Bit derinliği hangi perdelerin yakalanacağını belirlemez. Bu, örnekleme hızının işidir.
Bitrate ve kanallar: saniyede kullanılan veri
Bitrate, sesin her saniyesi için kullanılan veri miktarıdır. Sıkıştırılmamış ses için düz bir çarpmadır: 44.100 örnek çarpı 16 bit çarpı 2 kanal 1.411.200 bit/saniye, yani 1.411 kbps eder. Bu CD kalitesidir ve dakikada yaklaşık 10,6 megabayt doldurur. Mono tek kanallıdır, stereo iki, 5.1 surround altı kanallıdır.
Sıkıştırılmış biçimler hesabı tersine çevirir. Önce bitrate seçilir, örneğin 128 veya 256 kbps, kodlayıcı da hangi ayrıntının bu bütçeye sığacağına karar verir. Bitrate'in MP3 dosyaları için en çok anılan rakam olmasının nedeni budur. MP3 bitrate rehberi her yaygın ayarın megabayt olarak neye mal olduğunu ve sesle neyi geri verdiğini gösterir.
Kodek ve kapsayıcı: yöntem ve sargı
Kodek, sesi paketlemek ve açmak için kullanılan yöntemdir. PCM ham örnekleri paketlemeden saklar. FLAC ve ALAC kayıpsızdır: veriyi küçültür ve her örneği eksiksiz geri verir. MP3, AAC ve Opus kayıplıdır: duyulmaz saydıkları ayrıntıyı atar ve çok daha küçük boyutlara ulaşır. Ses formatları karşılaştırması MP3, AAC, Opus, WAV ve FLAC'ı yan yana koyar, MP3 vs FLAC ise kayıplı ve kayıpsız çifti tek başına ele alır.
Kapsayıcı, kodlanmış sesi saran dosyadır. WAV genellikle PCM'yi, M4A genellikle AAC'yi, WebM ise çoğu zaman Opus'u sarar. Dosya uzantısı kapsayıcıyı adlandırır, içindeki kodek değişebilir. YouTube bir videonun sesini AAC veya Opus olarak saklar, bu yüzden bir YouTube MP3 dönüştürücü o akışı yeniden kodlamak zorundadır.
Sorular ve yanıtlar
Bitrate ile bit derinliği aynı şey mi?
Hayır. Bit derinliği her örnekteki bit sayısıdır ve her ölçümün ne kadar hassas olduğunu belirler. Bitrate ise tüm akış için saniyede kullanılan bit sayısıdır. Sıkıştırılmamış seste bitrate, örnekleme hızı çarpı bit derinliği çarpı kanal sayısına eşittir. MP3 gibi kayıplı dosyaların bitrate'i vardır ama sabit bir bit derinliği yoktur.
44,1 kHz mi 48 kHz mi kullanmalıyım?
Amacınıza göre seçin. CD'ye ya da genel dinlemeye yönelik müzik için 44,1 kHz, standart olduğu videoya ait ses için 48 kHz kullanın. Biri ötekinden daha iyi ses vermez. Bir dosya bu hızlardan birine sahipse dokunmayın, aralarında dönüştürmenin kazancı yoktur.
Kodek ile kapsayıcı arasındaki fark nedir?
Kodek, sesi kodlayan ve çözen yöntemdir, örneğin AAC, Opus veya FLAC. Kapsayıcı, kodlanmış akışı etiketlerle ve bazen videoyla birlikte tutan dosya biçimidir, örneğin MP4, WebM veya Ogg. Bir kapsayıcı farklı kodekler taşıyabilir, bu yüzden dosya uzantısı tek başına hangisinin kullanıldığını söylemez.
Daha yüksek örnekleme hızı her zaman daha iyi mi duyulur?
Hayır. 44,1 veya 48 kHz insan işitmesinin tüm aralığını zaten kapsar. Daha yüksek hızlar ultrasonik içeriği yakalar ve kayıt ile düzenleme sırasında yararlıdır, ancak dinleme testleri bitmiş müzikte güvenilir bir duyulur kazanç göstermemiştir. Mevcut bir dosyanın hızını yükseltmek hiçbir bilgi eklemez.
CD kalitesinin rakamları ne anlama gelir?
CD kalitesi 44,1 kHz, 16 bit, stereodur. Bu saniyede 44.100 örnek, her biri 16 bitle yazılmış, iki kanalda demektir. Çarpıldığında 1.411 kbps eder, dakikada yaklaşık 10,6 MB, hiç sıkıştırma uygulanmadan.
Mono stereodan daha mı kötü?
Her şey için değil. Mono tek kanal taşır, bu konuşma, podcast ve dersler için yeterlidir ve bir mono dosya tüm bitrate'ini o tek kanala harcayabilir. Stereo karıştırılmış müzik mono'ya indirgenince sol-sağ genişliğini kaybeder, şarkılar için stereoyu koruyun.
Kayıpsız ses nedir?
Kayıpsız ses hiçbir şey atılmadan sıkıştırılır, böylece çalma girenle birebir aynı örnekleri verir. FLAC ve ALAC böyle çalışır ve bir WAV dosyasını tipik olarak boyutunun yüzde 50 ile 70'ine indirir. Kayıplı kaynaktan yapılmış kayıpsız dosya iyileşmez. Kayıpları korur.
PCM nedir?
PCM, darbe kod modülasyonu, dijital sesin düz sıkıştırılmamış halidir: hiçbir şey çıkarılmamış ve paketlenmemiş bir örnek değerleri listesi. WAV ve AIFF dosyaları normalde PCM içerir, ses CD'leri de öyle. Diğer her kodek PCM'den başlar ve çalma için ona geri döner.
Güncelleme: