Door te zoeken ga je akkoord met onze Gebruiksvoorwaarden.

Zoeken

Audio- en muziekgidsen

Wat een MP3-bestand is en hoe het formaat werkt

Een MP3-bestand is opgenomen geluid in een gecomprimeerde vorm die ongeveer een tiende beslaat van de ruimte die dezelfde audio op een cd nodig heeft. De naam eindigt op .mp3 en het mediatype is audio/mpeg. Het bevat alleen audio. De besparing komt doordat delen van het geluid worden weggelaten die het menselijk gehoor waarschijnlijk niet opmerkt, en daarom heet MP3 een verliesgevend formaat.

Deze gids legt uit hoe dat weglaten werkt, wat er in het bestand zit en waar het formaat sterk is en waar nieuwere formaten het hebben ingehaald. Hij blijft bij MP3 zelf. Voor het bredere plaatje van sampling en codecs begin je bij de basis van digitale audio. Wil je de concurrerende formaten naast elkaar zien, dan zet de vergelijking van audioformaten MP3, AAC, Opus, WAV en FLAC op een rij.

Hoe een MP3-bestand geluid verkleint: maskering en frames

Ongecomprimeerde cd-audio gebruikt 1.411 kilobit voor elke seconde stereogeluid. Een MP3-encoder brengt dat terug tot 128 of 192 door twee grenzen van het gehoor te benutten. Heel zachte geluiden worden niet gehoord. Een hard geluid verbergt ook zachtere geluiden dichtbij in toonhoogte of tijd, een effect dat maskering heet. Gemaskeerd detail wordt grof opgeslagen of weggelaten.

De encoder werkt in korte stukjes die frames heten en elk ongeveer 26 milliseconden muziek beslaan bij de samplefrequentie van de cd. Hij verdeelt elk frame in frequentiebanden, bepaalt hoeveel bits elke band verdient en pakt het resultaat strak in. Bij het afspelen gaat het inpakken terug. Het weggelaten detail is niet te herstellen, dus een MP3 omzetten naar WAV of naar een hogere bitrate brengt niets terug.

In het bestand: frames, bitrates en ID3-tags

Elk frame begint met een kleine header die de bitrate, de samplefrequentie en mono of stereo vermeldt. Bij cd-samplefrequenties staat de norm veertien vaste bitrates toe van 32 tot 320 kbps, en 320 is het plafond. Bij 128 kbps neemt een minuut muziek net iets minder dan een megabyte in beslag. De gids MP3-bitrate uitgelegd vergelijkt de gangbare stappen.

Nummergegevens staan in een tag, een blok data naast de audio. De oudere ID3v1-tag staat aan het eind van het bestand en bevat korte velden voor titel, artiest, album, jaar en genre. ID3v2 staat aan het begin en voegt langere tekst, tracknummers en albumhoezen toe. Een bestand zonder tag toont in een speler alleen de bestandsnaam.

Voordelen en nadelen van MP3

Compatibiliteit is het belangrijkste sterke punt. Telefoons, computers, autoradio's en zakspelers van twintig jaar geleden lezen allemaal MP3, en weinig formaten worden door zoveel apparaten begrepen. Bestanden zijn klein genoeg om in bulk op te slaan. Decoderen vraagt zo weinig rekenkracht dat zelfs eenvoudige hardware het aankan.

De grenzen komen voort uit de leeftijd. Bij dezelfde bitrate houdt AAC meestal meer detail vast dan MP3, en het verschil wordt groter onder 128 kbps, zoals MP3 vs AAC laat zien. Scherpe geluiden zoals bekkens, castagnetten en applaus kunnen bij lage instellingen uitsmeren. Een standaard MP3 heeft maximaal twee kanalen, dus surroundgeluid past er niet in.

Elke nieuwe codering gooit weer een beetje weg, dus zet een bestand niet twee keer om. Een MP3-converter die van een online video werkt, maakt al een tweede verliesgevende kopie, omdat het geluid van de video eerder al eens is gecomprimeerd.

Geschiedenis van MP3: wie het ontwikkelde en waarom het nu vrij te gebruiken is

MP3 is een afkorting van MPEG-1 Audio Layer III. Het is eind jaren tachtig en begin jaren negentig ontwikkeld, waarbij veel van het werk is gedaan bij het Fraunhofer-instituut in Erlangen in Duitsland, en in 1993 gepubliceerd als onderdeel van de MPEG-1-standaard. De bestandsextensie .mp3 werd in 1995 gekozen. Softwarespelers en de eerste zakspelers volgden binnen drie jaar.

Encoders en spelers hadden ooit patentlicenties nodig. Die patenten zijn verlopen en het licentieprogramma sloot in 2017, dus iedereen mag het formaat nu implementeren. Die vrijheid geldt alleen voor de technologie. Opnames hebben hun eigen rechten: bewaar alleen wat je zelf maakte, waarvoor je een licentie of toestemming hebt, of wat tot het publieke domein behoort of onder een open licentie valt. De regels verschillen per land.

Audio- en muziekgidsen

Vragen en antwoorden

Waar staat MP3 voor?

MPEG-1 Audio Layer III. MPEG is de Moving Picture Experts Group, het normalisatieorgaan dat het definieerde, en Layer III was het meest geavanceerde van de drie audioschema's in die standaard. De naam betekent niet MPEG-3, dat nooit als eigen standaard is uitgebracht.

Is MP3 audio of video en wat is het verschil met MP4?

Alleen audio. Een MP3 bevat één audiostroom, plus een optionele tag met tekst zoals titel en artiest en een hoesafbeelding. Video past er niet in. MP4 is een ander soort bestand, een container die video en audio samen kan dragen, en is geen nieuwere versie van MP3.

Wat is het nadeel van MP3?

Het is verliesgevend, dus een deel van het oorspronkelijke geluid is voorgoed weg, en het heeft meer data nodig dan nieuwere formaten zoals AAC of Opus om dezelfde kwaliteit te halen. Een MP3 nogmaals omzetten, naar welk verliesgevend formaat ook, verlaagt de kwaliteit telkens een beetje verder.

Is MP3 nog gepatenteerd of vrij te gebruiken?

Het formaat is vrij te gebruiken. De patenten op MP3 zijn verlopen en de houders sloten hun licentieprogramma in 2017. Dat geldt voor de technologie, niet voor de muziek: een opname die als MP3 is opgeslagen, kan nog steeds door auteursrecht beschermd zijn.

Hoe groot is een gemiddeld MP3-nummer?

Ongeveer een megabyte per minuut bij 128 kbps, dus een nummer van vier minuten komt op bijna 4 MB. Bij 320 kbps neemt hetzelfde nummer ongeveer 9,6 MB in. Alleen de lengte van het nummer en de bitrate bepalen de grootte, afgezien van een kleine toevoeging voor tags en hoesafbeelding.

Kan een MP3 weer cd-kwaliteit worden?

Nee. Een MP3 omzetten naar WAV of FLAC levert een veel groter bestand op dat net zo klinkt als de MP3, omdat het detail dat bij het coderen verdween niet meer bestaat. Voor cd-kwaliteit heb je een kopie nodig van de oorspronkelijke verliesvrije bron. De vergelijkingen MP3 vs WAV en MP3 vs FLAC laten zien wat elk formaat bewaart.

Wat zijn ID3-tags?

Het zijn kleine blokken data in een MP3 met titel, artiest, album, tracknummer, jaar, genre en hoes. Muziekspelers lezen ze om een bibliotheek te sorteren en te labelen. Een bestand dat als Onbekende artiest wordt getoond, heeft lege tags, en een apart programma voor tags kan ze invullen.

Hoe open ik een MP3-bestand?

Tik erop of dubbelklik erop. Android, iPhone, Windows en macOS hebben allemaal een speler die MP3 zonder extra software opent, en de meeste autoradio's, smart-tv's en spelcomputers spelen het ook af. Weigert een bestand te openen, dan is een beschadigde of onvolledige download een waarschijnlijkere oorzaak dan het formaat, zoals waarom een gedownloade MP3 niet afspeelt uitlegt.

Bijgewerkt: